THÔNG TƯ QUY ĐỊNH VỀ XÂY DỰNG, THẨM ĐỊNH VÀ BAN HÀNH CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO; TỔ CHỨC BIÊN SOẠN, LỰA CHỌN, THẨM ĐỊNH, DUYỆT VÀ SỬ DỤNG GIÁO TRÌNH TRÌNH ĐỘ TRUNG CẤP, CAO ĐẲNG

Ngày 19/2/2024, Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đã ký ban hành Thông tư số 01/2024/TT-BLĐTBXH quy định Quy trình xây dựng, thẩm định và ban hành chương trình đào tạo; tổ chức biên soạn, lựa chọn, thẩm định, duyệt và sử dụng giáo trình trình độ trung cấp, trình độ cao đẳng thay thế Thông tư số 03/2017/TT-BLĐTBXH ngày 01/3/2017 nhằm giúp cho việc xây dựng chương trình, giáo trình của các nhà trường được thuận lợi và phù hợp hơn với thực tế, xu hướng phát triển chương trình, giáo trình và tổ chức đào tạo trong bối cảnh hiện nay.
Về cơ bản Thông tư số 01/2024/TT-BLĐTBXH vẫn kế thừa các quy định về xây dựng, thẩm định và ban hành chương trình, giáo trình của Thông tư số 03/2017/TT-BLĐTBXH đang còn phù hợp, đồng thời sửa đổi, bổ sung một số nội dung nhằm khắc phục những bất cập, cụ thể là:
– Bổ sung quy định việc Thông tư không áp dụng đối với các chương trình do cơ sở đào tạo nước ngoài cấp bằng tốt nghiệp và các chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài để tạo điều kiện thuận lợi và chủ động hơn cho các nhà trường trong việc tiếp cận các chương trình đào tạo quốc tế cũng như việc liên kết đào tạo với các cơ sở nước ngoài.
– Về các yêu cầu đối với chương trình đào tạo: điều chỉnh, bổ sung một số nội dung nhằm đảm bảo việc xây dựng chương trình đào tạo phải đáp ứng được quy định về khối lượng kiến thức tối thiểu, yêu cầu về năng lực mà người học phải đạt được khi tốt nghiệp (Chuẩn đầu ra) để các trường làm căn cứ xây dựng chương trình như: Nội dung chuyên môn phải xác định rõ những nội dung chính, cốt lõi của nghề; những nội dung bổ trợ, tự chọn để người học lựa chọn phù hợp nhu cầu của bản thân; chương trình phải đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động. Bỏ quy định về tiến trình thực hiện các môn học/ mô đun để đảm bảo tính đa dạng, linh hoạt của chương trình và phù hợp với việc tổ chức đào tạo theo phương thức tích lũy mô đun/tín chỉ. Bỏ quy định yêu cầu về cơ sở vật chất và giáo viên giảng dạy chương trình do đã được quy định tại các văn bản khác có liên quan.
– Về cấu trúc của chương trình, điều chỉnh, bổ sung một số nội dung gồm: Bổ sung yêu cầu giới thiệu về chương trình/mô tả ngành, nghề đào tạo; bổ sung bảng tổng hợp các năng lực yêu cầu của ngành, nghề (để xác định các năng lực cốt lõi, năng lực lựa chọn, nâng cao tùy theo yêu cầu về chất lượng đào tạo của từng trường, từng địa phương, vùng miền). Quy định rõ các nội dung môn học/ mô đun bắt buộc, tự chọn trong chương trình.
– Quy định về thời gian khóa học và thời gian trong chương trình: Bổ sung quy định về thời gian khóa học được giảm trừ (rút ngắn thời gian hoàn thành khóa học với đối tượng người học được miễn trừ hoặc bảo lưu kết quả học tập do đã học). Bỏ quy định mỗi môn học/mô đun có khối lượng từ 2-6 tín chỉ do không cần thiết và để đảm bảo tính đa dạng, linh hoạt trong thiết kế chương trình và tổ chức đào tạo, phù hợp với đặc thù trong đào tạo nghề. Bổ sung bảng Phụ lục quy định cụ thể về số giờ đào tạo ra tín chỉ đối với các môn học chung bắt buộc để áp dụng thống nhất trong tổ chức đào tạo trình độ trung cấp, cao đẳng. Bỏ quy định mỗi tuần học không quá 40 giờ thực hành hoặc 30 giờ lý thuyết vì gây khó khăn trong việc áp dụng nhiều hình thức tổ chức đào tạo như hiện nay (đào tạo trực tuyến, đào tạo kép, đào tạo kết hợp doanh nghiệp…).
– Quy trình tổ chức xây dựng, thẩm định và ban hành chương trình, giáo trình được sửa đổi, bổ sung cho phù hợp hơn theo hướng nâng cao tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các nhà trường nhưng phải tuân thủ các yêu cầu tối thiểu theo chuẩn đầu ra của ngành, nghề.
– Bổ sung quy định về quy trình lựa chọn, thẩm định chương trình, giáo trình đào tạo theo quy định tại khoản 2 Điều 34 Luật Giáo dục nghề nghiệp để tăng quyền chủ động của các trường trong việc tiếp cận chương trình đào tạo của các quốc gia tiên tiến trên thế giới hoặc các chương trình đào tạo theo nhu cầu doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo được yêu cầu về chuẩn đầu ra tối thiểu của chương trình.
– Điều chỉnh, bổ sung các mẫu định dạng về chương trình, giáo trình cho phù hợp hơn, tăng tính đa dạng, linh hoạt trong việc thiết kế, xây dựng chương trình và biên soạn giáo trình đào tạo.
– Ngoài ra còn điều chỉnh, bổ sung một số nội dung nhỏ nằm rải rác ở các điều, khoản của Thông tư số 03/2017/TT-BLĐTBXH cho phù hợp hơn.
Việc ban hành Thông tư số 01/2024/TT-BLĐTBXH quy định Quy trình xây dựng, thẩm định và ban hành chương trình đào tạo; tổ chức biên soạn, lựa chọn, thẩm định, duyệt và sử dụng giáo trình trình độ trung cấp, trình độ cao đẳng nhằm giúp cho các nhà trường chủ động hơn trong việc xây dựng, phát triển chương trình, giáo trình đào tạo, đáp ứng được với sự đa dạng, linh hoạt trong phương thức tổ chức, quản lý đào tạo trình độ trung cấp, cao đẳng hiện nay, nhất là trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 và xu hướng chuyển đổi số, xanh hóa trong mọi mặt của đời sống xã hội và sự phát triển của nền kinh tế. Đồng thời cũng tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà trường tiếp cận với chuẩn chương trình, chuẩn đào tạo của các quốc gia phát triển trong khu vực và thế giới; tăng khả năng hợp tác để đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp và cơ hội liên thông giữa các ngành, nghề và trình độ đào tạo trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Các quy định trong Thông tư số 01/2024/TT-BLĐTBXH cũng định hướng các nhà trường phát triển chương trình đào tạo theo năng lực thực hiện, đáp ứng yêu cầu của chuẩn đầu ra, tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia và hơn cả là yêu cầu về năng lực mà người học cần phải có được theo nhu cầu ngày càng cao của doanh nghiệp. Bên cạnh đó cũng khuyến khích các nhà trường tổ chức xây dựng chương trình đào tạo theo mô đun để thuận tiện áp dụng trong tổ chức thực hiện chương trình đào tạo theo phương thức tích lũy mô đun, qua đó trang bị và hoàn thiện cho người học từng năng lực/nhóm năng lực một cách trọn vẹn để đáp ứng yêu cầu công việc theo từng vị trí việc làm của nghề và theo từng giai đoạn học tập trong chương trình đào tạo tương ứng với mỗi loại trình độ bằng cấp, đồng thời thuận lợi hơn trong việc tích lũy kiến thức, kỹ năng để liên thông giữa các trình độ và ngành nghề đào tạo.

NGỌC HÀ